قبرس: جزیره مارها، گربه ها و افیولیت ها

جزیره قبرس حدود 90 میلیون سال پیش در اواخر کرتاسه شروع به شکل‌گیری کرد و سنگ‌های مذاب از کف دریا سرازیر شدند، جامد شدند و پوسته اقیانوسی جدیدی ساختند. با گذشت زمان، بخش‌هایی از این سنگ اقیانوسی توسط نیروهای تکتونیکی کنده شد و در نهایت به صورت جزیره‌ای ناهموار ساخته شده از افیولیت، نوعی سنگ با ظاهر سبز خالدار که گفته می‌شود شبیه پوست مار است، ظاهر شد. بقایای این جزیره باستانی هنوز در صخره های تاریک کوه های ترودوس دیده می شود.

در طول میوسن، لایه‌های بسیار جوان‌تری از گچ، سنگ آهک، مارن، و سایر سنگ‌های رسوبی دریایی در اطراف جزیره انباشته شدند و موادی را فراهم کردند که به جزیره دوم و کوچک‌تری در جنوب در طول دوره‌های بعدی ارتقای زمین‌شناسی تبدیل شدند. با گذشت زمان، رسوب از رودخانه ها به کانال جداکننده دو جزیره ریخته شد و با رسوبات دریایی ترکیب شد و دلتاها و در نهایت دو پل خشکی یا تومبولو ایجاد کرد. خشکی متحد شامل شبه جزیره آکروتیری است که اکنون جنوبی ترین نقطه قبرس است.

لبه های شنی شبه جزیره زمانی که Landsat 8 این تصاویر را در 10 اکتبر 2026 ثبت کرد، قابل مشاهده بود. دریاچه نمک Akrotiri، یک تالاب ساحلی که زمانی بازوی دریای مدیترانه بود، بین این دو قطعه قرار دارد. بخش غربی‌تر، رودخانه کوریس تومبولو، ابتدا شکل گرفت و حدود 50000 سال پیش از شن‌ها و ماسه‌های رسوب‌شده در رودخانه ایجاد شد. به گفته زمین شناسان، شکاف شرقی از قبرس به سمت جنوب گسترش یافته و دریای مدیترانه را تنها در 2000 سال گذشته قطع کرده است.

سطح آب دریاچه در حال حاضر با توجه به فصل ها بسیار متفاوت است، معمولاً در اواخر پاییز و زمستان پر می شود و در تابستان خشک می شود. جریان آب ورودی زمستانی از لحاظ تاریخی جمعیت قابل توجهی از فلامینگوهای زمستانی را به خود جذب کرده است که به طور متوسط ​​حدود 4000 پرنده را تشکیل می دهند. با این حال، بر اساس گزارش های خبری، جمعیت فلامینگوهای زمستان گذران در سال های اخیر کاهش یافته است و در سال 2025 به 30 پرنده کاهش یافته است. فلامینگوها مدت‌هاست که برای تغذیه از میگوهای پری که سرشار از مواد رنگارنگی به نام کاروتنوئیدها هستند به دریاچه می‌روند و رنگ صورتی معروف را به پرندگان می‌دهند.

مارها یکی دیگر از مشهورترین حیوانات ساکن این جزیره هستند. در زمان های قدیم قبرس به نام اوفیوسا شناخته می شد، یا “سرزمین مارها” احتمالاً به دلیل جمعیت زیاد آن است افعی های بینی کند. طبق افسانه، جوامع مارهای جزیره در طول خشکسالی در قرن چهارم به قدری مشکل ساز شدند که هلنا امپراتور روم، مادر کنستانتین کبیر، خواستار فرستادن کشتی های گربه از مصر برای کنترل خزندگان سمی شد.

اولین گربه‌های وارداتی در منطقه‌ای به ویژه آلوده به مار در بخش جنوب شرقی شبه جزیره آکروتیری رها شدند، منطقه‌ای که به کیپ گاتا (به یونانی کیپ گربه) معروف شد. شنل امروزی هنوز هم خانه صومعه مقدس سنت نیکلاس گربه ها است، مکانی که طبق افسانه، راهبان گربه های مصری تازه وارد را تشویق به شکار مار می کردند. امروزه به تعداد مردم قبرس گربه وجود دارد و بیش از یک میلیون شکارچی گربه سانان جزیره را تعقیب می کنند. به گفته مرکز سنت نیکلاس، تعداد انگشت شماری راهبه که اکنون در این صومعه زندگی می کنند، هنوز از صدها گربه مراقبت می کنند.

تصاویر رصدخانه زمین ناسا توسط Michala Garrison با استفاده از داده های Landsat از سازمان زمین شناسی آمریکا. به روایت آدام ویلند.

• AP (14 اکتبر 2025) قبرس یک مشکل گربه دارد: یک گربه برای هر ساکن. بازدید در 4 نوامبر 2026.
• صومعه مقدس Atlas Obscura سنت نیکولای کوتسکی. دسترسی تا 4 نوامبر 2026.
• BirdLife Cyprus (2025 17 نوامبر) وقتی دریاچه های نمک صورتی می شوند: فلامینگوهای بزرگ قبرس. بازدید در 4 نوامبر 2026.
• BirdLife Cyprus Akrotiri Peninsula SOS. دسترسی تا 4 نوامبر 2026.
• BirdLife Cyprus (2024) مروری بر هیدرولوژی و بوم شناسی تالاب های شبه جزیره آکروتیری. بازدید در 4 نوامبر 2026.
• انجمن زمین شناسی، ترودوس افیولیت، قبرس. بازدید در 4 نوامبر 2026.
• جیمز، اس. و همکاران (2021) از شهر فانتوم تا منظره فرهنگی دریایی و فراتر از آن: یک “لنگرگاه” رومی-بیزانسی در خلیج دریمرز، شبه جزیره آکروتیری، قبرس و ارتباطات دریایی مدیترانه شرقی. مجله شورای مطالعات بریتانیا در شام، 52 (3).
• Kyriacou, C. (2021) مقدسین، درختان مقدس و مارها: مذهب عامه، هیروتوپیا، فرهنگ بیزانس و انزوای جزیره ای در قبرس در قرون وسطی طولانی. ادیان12 (9)، 738.
• فیلینیوز (2025، 19 فوریه) تعداد فلامینگوها در قبرس به پایین ترین حد تاریخی رسید. بازدید در 4 نوامبر 2026.
• Polidorou, M. & Evelpidou, N. (2021) ژئومورفولوژی مزارع تپه های شنی ساحلی و ارتباط آنها با تکامل منظر دیرینه شبه جزیره آکروتیری، لمسوس، قبرس. علوم زمین، 11 (11)، 448.
• پولیدورو، ام. و همکاران (2021) مشاهدات در مورد تکامل دیرینه جغرافیایی دریاچه نمک آکروتیری، لمسوس، قبرس. علوم زمین، 11 (8)، 321.
• رابرتسون، A. (1998) تکامل تکتونیکی مزوزوئیک-ترشیاری شرقی ترین منطقه مدیترانه: ادغام شواهد دریایی و زمینی. مجموعه مقالات برنامه حفاری اقیانوس، 160.
• مرکز سنت نیکلاس، صومعه سنت نیکلاس گربه ها – آگیوس نیکولاس تون گاتون. دسترسی تا 4 نوامبر 2026.