مین های زمینی به اوکراین بازگشته اند و اکنون جهان را تهدید می کنند

به نظر می رسید که مین های ضد نفر (AP) در سال 1997 از مدار خارج می شوند، زمانی که 122 کشور معاهده اتاوا را برای ممنوعیت آنها امضا کردند. اما در سال 2026، چنین معادنی بازگشته اند.

شاون مورهاوس، مشاور خنثی سازی مهمات انفجاری، می گوید: «ساخت این چیزها هم ارزان هستند و هم سطحی از پیچیدگی را ارائه می دهند که بازیگران نمی توانستند با صد برابر قیمت چند سال پیش آن را تکرار کنند.

مین های AP به دو صورت هستند. مین های انفجاری با وزن 100 گرم یا کمتر معمولاً توسط هواپیما پرتاب می شوند. مین های انفجاری که با فشار فعال می شوند به گونه ای طراحی شده اند که از بین بروند. مین‌های بزرگ‌تر که توسط مهندسان رزمی نصب شده‌اند، دارای کابل‌های لنگر هستند و قطعات مرگبار را در همه جهات می‌پاشند.

مورهاوس خاطرنشان می کند که سه فناوری احیای مین های زمینی را در اوکراین فعال کرده اند: چاپ سه بعدی، میکروکنترلرها و تحویل هواپیماهای بدون سرنشین.

چاپ سه بعدی به هر واحد خط مقدم اجازه می دهد تا معادن خود را تولید کند. شکل‌ها، اندازه‌ها و رنگ‌های مختلف تکثیر می‌شوند و تشخیص معادن را سخت‌تر می‌کنند. برخی، مانند کرم سبز منحنی، با پوشش گیاهی ترکیب می شوند. در همین حال، معادن شهری می توانند مانند تکه های آجر یا بتن به نظر برسند.

مین های خوشه ای می توانند توسط میکروکنترلرهای متصل به حسگرها به جای کابل ها فعال شوند. در اوکراین، رایج‌ترین نوع، با نام مستعار جونیک (“سرباز کوچک”)، به اندازه کافی مغناطیسی و حساس است که توسط تفنگی که در نزدیکی حمل می‌شود، فعال می‌شود. سنسورهای مایکروویو داپلر حرکت را تشخیص می دهند. دیگران گرما یا لرزش بدن را احساس می کنند. نوع جدیدی با رویکرد هر دستگاه بلوتوث ایجاد می شود.

تحویل هواپیماهای بدون سرنشین از هر دو نوع مواد منفجره و خردکننده تحول آفرین است. هواپیماهای بدون سرنشین بسیار پشت خطوط میل می‌کنند تا مین‌ها را دقیقاً روی مسیرها و مسیرها یا اطراف سنگرها قرار دهند و شانس بیشتری برای یافتن قربانی نسبت به پراکندگی تصادفی آنها می‌دهند. سازمان های حقوق بشر و یک کمیسیون سازمان ملل گزارش داده اند که نیروهای روسیه از پهپادها برای پرتاب مین بر روی غیرنظامیان در شهر خرسون استفاده می کنند.

ترکیبی از این فناوری‌ها، معادن را هم کشنده‌تر و هم در دسترس‌تر می‌کند. مورهاوس پیش‌بینی می‌کند که سه‌گانه تحویل هواپیماهای بدون سرنشین، پرینت سه بعدی و میکروکنترلرها در سراسر جهان گسترش خواهند یافت.

شبکه‌های سربازان و گروه‌های داوطلب در کارگاه‌های گاراژ در اوکراین و روسیه مین‌ها را می‌سازند. تکثیر این فناوری آسان است.

روی گاردینر از گروه غیرانتفاعی Defence Tech در اوکراین گفت: «این وسایل ساده را می‌توان به سرعت توسط هر گروهی که به مواد منفجره دسترسی دارد تولید کرد، که امکان گسترش قابل توجه جنگ مین‌ها را فراهم می‌کند.

مین های زمینی برای چندین دهه پس از درگیری تهدیدی برای غیرنظامیان بوده است. هنگامی که معاهده اتاوا امضا شد، این خطر دائمی بر هر ارزش نظامی برتری داشت. به نظر می رسد تفکر تغییر کرده است. اوکراین اجرای این معاهده را به حالت تعلیق درآورد و دیگران نیز نظر خود را تغییر دادند.

«اکنون شاهد خروج پنج کشور از معاهده اتاوا هستیم [Poland, Finland, Latvia, Lithuania and Estonia]مورهاوس می‌گوید، این نشان می‌دهد که معادن فوایدی دارند.

او می گوید که آژانس های مین زدایی باید فوراً برای سازگاری با چالش های مین های زمینی جدید و به روز رسانی برنامه های آموزشی و آگاهی خود اقدام کنند. فناوری می تواند این مشکل را کاهش دهد و پهپادهای مجهز به هوش مصنوعی شروع به ایفای نقش در شناسایی و دفع مین می کنند. اما مورهاوس هشدار می‌دهد که خطر مین‌ها به جای کاهش در حال افزایش است و بسیاری از ایالت‌ها و بازیگران غیردولتی احتمالاً با وجود هزینه‌های انسانی، از این سلاح‌های ارزان، در دسترس و مؤثر استقبال خواهند کرد.