علم شگفتانگیز احترام – و آنچه در مورد آگاهی آشکار میکند

سالها پیش در در مسیر رفتن به نیوزیلند برای دکترا، در لس آنجلس توقف کردم تا یکی از دوستانم را ملاقات کنم. او سفری به جاشوا تری ترتیب داد که در آنجا پیاده روی کردیم و کمپ زدیم. با فرا رسیدن شب، من به ستاره ها و ابرها خیره شدم – یا اینطور فکر می کردم. دوستم اشاره کرد که پوشش ابر در واقع کهکشان راه شیری است.
من نمی دانستم که کهکشان ما هرگز با چشم غیرمسلح قابل مشاهده است و عمیقا متاثر شدم. سکوت گسترده بیابان، کایوتهای پرسهزن آزاد، و پتوی ضخیم ستارگان به من یادآوری کرد که ما انسانها تنها بخش کوچکی از آن هستیم، اما همچنین بهطور جدایی ناپذیری به این جهان گسترده و وسیع متصل هستیم. بیش از یک دهه بعد، هیبت آن تجربه در زندگی من مهم و واضح باقی مانده است.
اکنون، به عنوان یک روانشناس پژوهشی، برای امرار معاش به مطالعه هیبت می پردازم. تابستان گذشته، من و همکارانم از 200 نفر در بریتانیا خواستیم تا برخوردهای خود را با ترس در طول شش هفته مستند کنند. از آنجا که چنین تجربیاتی اغلب با احساس هدف و شکوفایی همراه است، میخواستیم بدانیم کدامیک مهمتر است: فراوانی یا شدت آنها.
چیزی که پیدا کردیم ما را شگفت زده کرد. همانطور که در این مقاله با حمایت بنیاد جان تمپلتون توضیح میدهیم، کسانی که لحظاتی از هیبت را تجربه کردند که احساسات شدید شگفتی و شگفتی را برانگیخت، در پایان مطالعه احساس معنا و رفاه بیشتری را گزارش کردند. مهم این نیست که مردم چقدر ترس را تجربه می کنند، بلکه این بود که آیا آنها این تجربه را داشته اند یا خیر به شدت او را به چالش کشید.
وقتی احساس ترس می کنیم دقیقاً چه اتفاقی برای ما می افتد و چه چیزی این احساس را به این طریق طولانی مدت بسیار مهم می کند؟
ما محققان می دانیم که این امر به احساس کوچک بودن در همان زمان مربوط می شود و متصل به چیزی بزرگتر در طول هیبت، تفکر تحلیلی فروکش می کند. ما فقط تجربه، فراتر از روش مغزی که ما معمولاً با جهان درگیر هستیم.
پس از سالها تحقیق در مورد این پدیده، به این باور رسیدهام که هیبت پنجرهای به جنبهای نادیده گرفته شده از آگاهی انسان ارائه میدهد – یکی از مبهمترین رازهای علم. اگر بتوانیم حالت هیبت و تجربیات خود متعالی مشابه را منزوی کرده و مطالعه کنیم، می توانیم درک خود را از گونه خود و چگونگی تجربه جهان را عمیق تر کنیم.
مشکل ذهن متفکر
وقتی به آگاهی فکر می کنیم، صدایی آگاه را تصور می کنیم که می گوید: “این الان است”، ایده ای که حداقل به 17 سالگی برمی گردد.هفتمرنه دکارت، فیلسوف قرن فرانسوی، که به این جمله معروف است: «می اندیشم، پس هستم». اما اگر این تفکر (به معنای واقعی کلمه) ما را به بیراهه کشانده باشد چه؟
کاوش من در مورد آگاهی در سال 2015 آغاز شد، زمانی که شروع به تحقیق در مورد تفکر تحلیلی در مقابل شهودی کردم. من که در طول دوره دکتری خود در دانشگاه اوکلند در نیوزلند به عنوان یک عصب شناس شناختی آموزش دیدم، همیشه ذهن منطقی را در اولویت قرار داده ام و شهود را به عنوان یک قدرت کمتر رد کرده ام – قدرتی که برای بازی های حدس زدن یا معنویت عصر جدید محفوظ است. این یک سوگیری قابل پیش بینی است: از زمان دکارت، روشنگری و انقلاب علمی، بسیاری از فرهنگ غربی منطق را بر احساسات ظاهراً زنده بدن ترجیح داده است.
تا زمانی که کارم را با دکتر میگل فاریاس در زمینه روانشناسی دین و معنویت آغاز کردم، پیش فرض های خود را در مورد شهود زیر سوال بردم. پژوهش ما این ایده را که اعتقاد دینی لزوماً ریشه در تفکر شهودی و نه تحلیلی دارد، به چالش کشید، و مرا وادار کرد که در این مورد تجدید نظر کنم که آیا ترجیح تفکر عقلانی ممکن است نحوه درک ما از ذهن انسان را محدود کند. حتی برای دانشگاهی مثل من، که بدن را بیشتر به عنوان راهی برای انتقال مغزم از جایی به مکان دیگر میدید، تجارب هیبتی مانند تجربهای که در جاشوا تری داشتم، بسیار مهم به نظر میرسید که بتوان نادیده گرفت.
تحقیقات نشان می دهد که شهود نقش مهمی در نحوه درک ما از جهان و تصمیم گیری ایفا می کند، حتی زمانی که ما آگاهانه از فرآیندهایی که ما را هدایت می کنند آگاه نیستیم. در یک مطالعه اساسی، دانشمندان علوم اعصاب آنتوان بچارا، آنتونیو داماسیو و همکارانشان از شرکتکنندگان خواستند کارتهایی را از چهار عرشه انتخاب کنند – دو کارت مطلوب و دو کارت نامطلوب. آنها دریافتند که افراد هنگام نزدیک شدن به عرشه های نامطلوب، حتی قبل از اینکه بتوانند آگاهانه آنها را خطرناک تشخیص دهند، شروع به نشان دادن علائم فیزیولوژیکی ظریف استرس کردند. محققان این یافتهها را به عنوان شواهدی تفسیر میکنند که نشان میدهد بدن میتواند تصمیمگیریها را قبل از اینکه آگاهانه توضیح دهیم، تحت تأثیر قرار دهد.
روانشناس جاناتان هاید استدلال مشابهی در مورد قضاوت اخلاقی ارائه کرد و ذهن منطقی را به یک منشی مطبوعاتی تشبیه کرد: مغز به جای تصمیم گیری، به سادگی می تواند نتایجی را که قبلاً به طور شهودی به آن رسیده ایم توضیح دهد و توجیه کند. به یک معنا، منطقی است: حافظه فعال، که از تفکر تحلیلی پشتیبانی می کند، ظرفیت محدودی دارد. با این حال، یک دنیای کامل در اطراف ما وجود دارد که باید آن را جذب کنیم، که بدن به طور کلی از طریق حواس مختلف خود انجام می دهد.
برای من، این یافتهها سؤال بزرگتری را ایجاد کرد: چه مقدار از تجربه ما از جهان فراتر از دسترس تفکر بازتابی است؟ و اگر نتوانیم این بعد شهودی و غیر انعکاسی ذهن خود را به طور کامل کشف کنیم، واقعاً چقدر درک کاملی از آگاهی می تواند وجود داشته باشد؟
خودی که تفکر نمی تواند آن را تسخیر کند
این سوال مرا به ایده ای بازگرداند که بیش از یک قرن پیش توسط ویلیام جیمز پیشنهاد شد، که به طور گسترده به عنوان پدر روانشناسی مدرن شناخته می شود. در متن خود در سال 1892 روانشناسی: یک دوره کوتاهجیمز دو جنبه از خود را متمایز کرد که آنها را “من” و “من” نامید:
“هر چه فکر می کنم، همیشه در همان زمان کم و بیش از خودم، به وجود شخصی خود آگاه هستم. در عین حال، من آگاه هستم؛ به طوری که کل خود من که مانند یک دوبلکس است، بخشی شناخته شده و بخشی دانا، بخشی از ابژه و بخشی سوژه است، باید دو جنبه متمایز در آن داشته باشد، که ممکن است به اختصار یکی را خود و دیگری را خود بنامیم.”
در راستای بحثهای فلسفی، من تعاریف معاصری از دو جنبه «خود کامل» جیمز ارائه کردهام. خود او چیزی است که من آن را خود بازتابی می نامم: آگاهی آگاهانه ای که در آن به خود فکر می کنیم، در مورد آنچه انجام می دهیم یا انجام داده ایم تأمل می کنیم، نحوه درک خود را تفسیر می کنیم و غیره. خود جیمز چیزی است که من به عنوان یک خود با تجربه به آن فکر می کنم: بخشی از ما که به سادگی است – اینجا و اکنون، به عنوان یک موجود حساس.
توصیف خود-حالت تجربه شده دشوار است زیرا لحظه ای که سعی می کنیم آن را در قالب کلمات بیان کنیم، به حالت خود بازتابی تغییر می کنیم و دوباره به موضوع توجه ما تبدیل می شویم. اما این بدان معنا نیست که خود تجربی صرفاً فقدان فکر یا قصد است. بلکه نوعی آگاهی است که در آن احساسات بدنی، عواطف و اطلاعات حسی برای هدایت ادراکات و پاسخ های ما، بدون تفکر عمدی، گرد هم می آیند. مدیتیشن عمیق مثال مفیدی از خودآگاهی تجربی ارائه می دهد، همانطور که احترام می گذارد.
چه علم ممکن است در مورد هیبت گم شده باشد
این تمایز بین آگاهی بازتابی و تجربی ممکن است به حل یک معمای دیرینه در مطالعه خود هیبت کمک کند. برای اندازهگیری هیبتی که در طول کنسرتها، سفرهای روانگردان، آیینهای جمعی، برخوردهای عرفانی و مواردی از این دست تجربه میکنیم، محققان از مقیاس تجربه هیبت (AWE-S) استفاده میکنند، یک ابزار نظرسنجی که توسط روانشناس دانشگاه جانز هاپکینز، دیوید یادن و همکارانش ساخته شده است.
من از این مقیاس به طور گسترده در تحقیقات خود استفاده کرده ام و با یک پازل تکراری برخورد کرده ام. شرکتکنندگان گاهی اوقات احساس کوچکی یا بیاهمیتی را در حین ترس توصیف میکنند، همانطور که من در جاشوا تری انجام دادم، فقط برای این که این احساس جای خود را به یک حس بسیار زیاد ارتباط بدهد. نمیدانم که آیا مطالعات گذشتهنگر این ارتباط پایدار را راحتتر از احساس زودگذر خودخواری نشان میدهند.
اگر چنین است، ممکن است مشکل ساز باشد. برای مثال، در مطالعهای روی تقریباً 500 راور، من و همکارانم دریافتیم که ارتباط پیشبینی میکند که مشارکتکنندگان چگونه به تجربیات خود نگاه میکنند، در حالی که تحقیر خود چنین نیست. من گمان می کنم که این احساسات به ظاهر متناقض – احساس کوچک اما بزرگ – ممکن است در یک توالی زمانی خاص رخ دهند، به طوری که احساس ارتباط تا لحظه کاوش باقی می ماند، در حالی که تحقیر خود چنین نیست.
نظریه من در مورد خود حالت های دوگانه یک چارچوب مفید ارائه می دهد: به عنوان منعکس کننده خودش تسلیم می شود، به تجربی خود برجسته تر می شود. به جای متناقض بودن، احساس تحقیر خود و ارتباط ممکن است منعکس کننده دو بعد مهم آگاهی باشد. همانطور که کمتر بر خود متمرکز می شویم، به ما این امکان را می دهد که بیشتر در تجربه حسی غوطه ور شویم، زیرا مرزهای درک شده بین ما و جهان شروع به از بین رفتن می کند.
این تمایز مهم است زیرا نحوه اندازه گیری ما ترس را تعیین می کند که چه چیزی می توانیم در مورد آن بفهمیم. اگر فقط حس ارتباطی را که مردم بعداً به خاطر میآورند درک کنیم، ممکن است تغییرات خودآگاهی را که در طول خود تجربه آشکار میشود نادیده بگیریم. مطالعه نحوه تعامل این دو خود-حالت در زمان واقعی نه تنها می تواند نشان دهد که چه احساسی دارد، بلکه چگونه تجربه ما از جهان و حتی جهان را شکل می دهد و غنی می کند.
پنجره های جدید به معنای انسان بودن
هیبت، مدیتیشن و دیگر تجربیات خود متعالی نباید از تحقیقات علمی فرار کنند، زیرا توصیف آنها دشوار است. من توسعه یک مقیاس روانشناختی را برای اندازه گیری وضعیت تجربه شده خود پیشنهاد می کنم تا بتوانیم این تجربیات را بهتر درک کنیم.
این به ما کمک میکند تجربیاتی را که اغلب بهعنوان غیرقابل وصف یا فراتر از کلمات توصیف میشوند بررسی کنیم، و سؤالات دقیقتری درباره لحظات قدرتمند هیبت بپرسیم که به نظر میرسد حس هدف و رفاه ما را عمیقتر میکنند: چه زمانی فکر متمرکز بر خود فروکش میکند و چه زمانی حس ارتباط پدیدار میشود؟ آیا مرزهای بدن کمتر مشخص می شوند؟ چگونه سیگنال های بدنی قضاوت ما را قبل از اینکه بتوانیم دلایل را به صورت شفاهی بیان کنیم، شکل می دهند؟ و آیا هماهنگی بهتر با این سیگنال ها می تواند به ما کمک کند از آنها به طور موثرتری استفاده کنیم؟
شاید لحظاتی که کمتر خود محور هستیم – چه در موسیقی گم شده و چه غوطه ور در طبیعت – برخی از بهترین فرصت های ما را برای درک معنای واقعی هوشیاری ارائه می دهد.
این مقاله با مشارکت بنیاد جان تمپلتون تهیه شده است.
دگرگونکنندهترین اکتشافات اغلب با زیر سؤال بردن محدودیتهای آنچه فکر میکنیم میدانیم آغاز میشوند. سرمایهگذاری آینده هوش بنیاد جان تمپلتون از تحقیقات و گفتوگوهایی پشتیبانی میکند که آنچه را که زمانی بدیهی تلقی میشد به چالش میکشد: هوش چیست و تعاریف متعارف ما در دنیای گیاهان، فضا و هوش مصنوعی چه چیزی را ممکن است از دست بدهند؟ بیشتر بیاموزید، برای کمک هزینه درخواست دهید و در خبرنامه مشترک شوید اینجا.




