اقیانوسها و جنگلها تقریباً نیمی از انتشار کربن ما را برای دههها جذب کردهاند و تغییرات آب و هوایی را کاهش دادهاند. اما آیا آنها می توانند آن را حفظ کنند؟

در طول دو قرن گذشته، انسان ها میلیاردها تن دی اکسید کربن را با سوزاندن سوخت های فسیلی به اتمسفر پمپاژ کرده اند و در این فرآیند دمای کره زمین را افزایش داده اند.
خوشبختانه برای بشریت، زمین هر چه در توان داشت برای کاهش ضربه انجام داد.
تحقیقات جدید ما نشان می دهد که اقیانوس های جهان از سال 1990 35 درصد از انتشار دی اکسید کربن ناشی از سوخت های فسیلی را جذب کرده اند و جنگل ها و سایر گیاهان جهان 13 درصد دیگر را جذب کرده اند.
اهمیت این دو مخزن کربن طبیعی عظیم را نمی توان با افزایش دمای جهانی که موج گرما، آتش سوزی، طوفان، سیل و خشکسالی در سراسر جهان را تشدید می کند، نادیده گرفت. با این حال، بسیاری از دانشمندان در مورد این غرقهای کربنی نمیدانند – مهمتر از همه، اینکه دقیقاً چگونه در آینده رفتار خواهند کرد.
اگر اقیانوسها و جنگلها به جذب همان مقدار دی اکسید کربن ادامه دهند، دانشمندان ایدهای خواهند داشت که در آینده چه چیزی را میتوان انتظار داشت و برای کند کردن تغییرات آب و هوایی چه کاری میتوان انجام داد. و دولت ها بودجه کربن باقیمانده خود را می دانند – یعنی اینکه هنوز چقدر دی اکسید کربن می تواند به جو پمپ شود در حالی که دمای جهانی را زیر سطح توافق شده نگه می دارد.
اما اگر این سینک های کربن تغییر کنند چه؟
ما چندین دهه است که گازهای گلخانه ای را اندازه گیری می کنیم. در مطالعه جدیدی که در 12 نوامبر 2026 در ژورنال Science منتشر شد، ما یک روش جایگزین برای اندازهگیری این مخازن کربن حیاتی و آنچه که نشان میدهد توضیح میدهیم.
ما دریافتیم که با انبساط غرق اقیانوس ها، یعنی اقیانوس ها دی اکسید کربن بیشتری را جذب می کنند، این انبساط ممکن است شروع به کند شدن کند و باعث شود اقیانوس ها در جذب کربن در دهه های آینده کارایی کمتری داشته باشند. ما متوجه شدیم که فرونشست زمین گسترش نمی یابد، که چیزی شگفت انگیز بود.
کار بسیار دشوار اندازه گیری غرق کربن
اندازهگیری میزان کربنی که توسط اقیانوسها و جنگلهای جهان جذب میشود، بسیار دشوار و بسیار گران است.
این به این دلیل است که بسیاری از بخشهای خشکی و اقیانوس رفتار یکسانی ندارند. آنچه در یک منطقه اقیانوسی یا جنگل اتفاق می افتد می تواند بسیار متفاوت از منطقه دیگر باشد. و رفتار یک سال می تواند سال بعد بسیار متفاوت باشد، اغلب به دلایلی که دانشمندان به طور کامل درک نمی کنند.
مدل های کامپیوتری می توانند به غلبه بر برخی از این پیچیدگی ها کمک کنند، اما محدودیت هایی نیز دارند. ماهواره ها نیز می توانند کمک کنند، اما نمی توانند از میان ابرها ببینند، و همچنین نمی توانند آنچه را که در خاک یا اعماق اقیانوس می گذرد ببینند.
به عنوان دانشمندان چرخه کربن، ما تصمیم گرفتیم راهی متفاوت برای اندازه گیری این مخازن کربن پیدا کنیم.
مطالعه جدید ما از زاویه ای متفاوت به مسئله می پردازد. ما از اندازهگیریهای دقیق اکسیژن اتمسفر (O2) همراه با اندازهگیریهای دی اکسید کربن اتمسفر (CO2) برای تعیین کمیت نحوه جذب کربن دیاکسید کربن توسط غرقهای کربن اقیانوسی و زمینی استفاده کردیم.
این کار به این دلیل کار میکند که زمین، اقیانوسها و سوزاندن سوختهای فسیلی اثرات متفاوتی بر اکسیژن دارند: وقتی سوختهای فسیلی سوزانده میشوند، نه تنها CO2 تولید میکنند، بلکه O2 را مصرف میکنند. در خشکی، وقتی گیاهان برای رشد CO2 دریافت می کنند، همزمان O2 آزاد می کنند. وقتی اقیانوس ها CO2 اتمسفر را می گیرند، هیچ آزادسازی متناظری از O2 وجود ندارد.
این به این معنی است که اگر CO2 و O2 را در جو اندازه گیری کنیم، می توانیم غرق کربن اقیانوس و زمین را کمی کنیم. این یک رویکرد ریاضی ساده برای حل دو معادله با دو مجهول است که با دانش و اندازهگیریهای ما از بودجه جهانی CO2 و O2 ترکیب شده است.
چیزی که ما پیدا کردیم
وقتی در سه دهه گذشته به غرقهای کربن اقیانوسها و خشکیها نگاه کردیم، نتایج شگفتآور و هشیارکننده بود.
برخلاف اکثر شبیهسازیهای مدل کامپیوتری، ما متوجه نشدیم که غرقهای کربن زمین در طول زمان برای همگام شدن با افزایش انتشار سوختهای فسیلی افزایش یافته است. با این حال، ما یک مخزن کربن بزرگتر از آنچه که توسط اکثر مدل ها پیش بینی می شد در اقیانوس پیدا کردیم و متوجه شدیم که با افزایش انتشار گازهای گلخانه ای افزایش می یابد.
آب و هوا به کجا می رود؟
اگر این روند در غرقهای کربن ادامه یابد، در دهههای آینده انسانها برای کند کردن تغییرات آب و هوایی بیشتر به اقیانوسها تکیه خواهند کرد. اما در طول چند دهه آینده، دلایلی وجود دارد که باور کنیم اقیانوس ها ممکن است در جذب کربن کمتر کارآیی داشته باشند.
به عنوان مثال، آب های گرمتر نمی توانند گاز زیادی مانند دی اکسید کربن را در خود نگه دارند. آبهای سطحی گرمتر نیز در اختلاط با اعماق اقیانوس کارآمدی کمتری دارند، که تأثیر مفیدی در قفل کردن دی اکسید کربن از جو برای صدها سال دارد.
دادههای دهه گذشته به این احتمال اشاره میکند که در حالی که غرقهای کربن اقیانوسها اکنون در حال افزایش هستند، سرعت افزایش آنها ممکن است کند شود.
مدلهای چرخه کربن نیاز به بهبود دارند
برای اقیانوسها، اکثر مدلهای رایانهای با یکدیگر موافق هستند، اما برای دوره تاریخی با نتایج مبتنی بر اکسیژن ما مطابقت ندارند. برای زمین، مدل ها به طور قابل توجهی با یکدیگر متفاوت هستند و اکثر آنها با نتایج مبتنی بر اکسیژن ما مطابقت ندارند.
مدلهای رایانهای برای ارائه سناریوهای امکانپذیر برای اجتناب از تغییرات آب و هوایی خطرناک برای دولتها ضروری هستند، اما برای مؤثر بودن باید بر اساس آنچه مشاهدات دنیای واقعی نشان میدهند، پایهگذاری شوند. نمایش طبیعت با یک سری معادلات دشوار است و مشاهدات با توجه به اندازه سیاره کم هستند.
نگاه به جلو
ما معتقدیم که مطالعه ما درک غرقهای کربن جهانی را بهبود میبخشد و میتواند به پیشبینیهای قابل اعتمادتر از آنچه ممکن است با تغییرات آب و هوایی در دهههای آینده رخ دهد کمک کند. اما مانند هر رویکرد علمی، روش اکسیژن ما نیز دارای اشکالاتی است.
اندازه گیری ها به خودی خود دشوار هستند، بنابراین تنها حدود 10 آزمایشگاه تحقیقاتی در جهان آنها را به طور معمول انجام می دهند. کالیبراسیون اندازه گیری ها یک چالش همیشگی است. زمین کمکی نمیکند: آبهای گرمتر گاز کمتری در خود نگه میدارند، به این معنی که با گرم شدن اقیانوسها در واکنش به تغییرات آب و هوایی، اکسیژن کمی در جو آزاد میشود. ما باید این را در محاسبات سینک کربن خود در نظر بگیریم. و برای در نظر گرفتن تنوع در گردش اقیانوس و سایر فرآیندهای اقیانوسی، باید نتایج خود را در بازههای زمانی 10 ساله میانگین بگیریم.
سیاستمداران و مردم نیاز به پاسخ سریعتر دارند. ما معتقدیم که راه حل شامل بهبود رویکرد اکسیژن اتمسفر و استفاده از سایر رویکردهای مستقل است: اندازه گیری کربن و اکسیژن اقیانوس، مدل های کامپیوتری و ماهواره ها ضروری هستند. ترکیب این رویکردها منجر به درک بهتر چرخه کربن و تغییرات آب و هوا و آگاهی بهتر از اینکه این غرقهای کربن ارزشمند و آب و هوای جهانی به کجا میرود، میشود.
این مقاله توسط گفتگو تحت مجوز Creative Commons. مقاله اصلی را بخوانید.
تصویر اصلی: Zak Zeinert / Adobe Stock



