بررسی فضایی: کشتی ستاره ای (سرانجام) به مدار می رسد

توسط جف فاوست
دوشنبه 28 سپتامبر 2026

در 28 سپتامبر، یک موشک اسپیس ایکس برای اولین بار به مدار زمین رسید. دوباره

در 28 سپتامبر 2008، فالکون 1 برای اولین بار در چهارمین پرتاب خود با موفقیت به مدار رسید. سه مورد اول به دلایل مختلف شکست خوردند و آینده شرکت در خطر بود. شکست دیگری می‌توانست پایان شرکت باشد.

ایلان ماسک، مدیر عامل اسپیس ایکس، در پخش اینترنتی پرتاب این شرکت، اندکی پس از رسیدن به مدار بالای فالکون 1 و محموله بی اثر آن، گفت: “فکر می کنم سیستم عصبی من با تماشای آن پرواز تقریباً سرخ شده است.” “نمیدونم دیگه چی بگم. خیلی عالیه، ذهنم بهم ریخته.” (به «نشانه ای از پیشرفت»، The Space Review، 29 سپتامبر 2008 مراجعه کنید.)

در 28 سپتامبر 2026، نوبت استارشیپ بود. این چهاردهمین پرواز Starship/Super Heavy بود. 13 مورد اول عمداً زیر مداری بودند، البته با درجات مختلف موفقیت. در حالی که برخی از آن پروازهای قبلی تقریباً تمام مسیر را طی کرده بودند، این بار اسپیس ایکس قصد دارد قسمت بالای استارشیپ را در مدار قرار دهد و 26 ماهواره Starlink V3، فضاپیمای نسل بعدی بزرگتر را برای صورت فلکی پهنای باند این شرکت مستقر کند.

تقریباً این اتفاق نیفتاد. هنگامی که استارشیپ در ساعت 8:48 صبح به وقت شرقی از استاربیس، تگزاس، پس از یک شمارش معکوس آرام بلند شد، یکی از شش موتور رپتور کشتی در حین صعود، پیش از موعد خاموش شد. اسپیس ایکس قبلاً گفته بود که تنها در صورتی که وسیله نقلیه قابل سرویس باشد، به یک مدار کوتاه و استقرار محموله ادامه خواهد داد.

SpaceX Dan Huot در طول پخش اینترنتی گفت: “ما یکی از آن موتورها را داشتیم که در راه بالا آمدن خارج شد و به همین دلیل قصد نداریم پس سوزی را انجام دهیم که ما را به مدار بفرستد. بنابراین قطعاً این نتیجه ای نیست که همه ما امروز انتظار شنیدن آن را داشتیم.”

او توضیح داد که استارشیپ در عوض یک پرواز زیر مداری مانند پروازهای قبلی انجام می دهد و در اقیانوس هند بدون استقرار محموله استارلینک خود می پرد. اما پس از اتمام توضیح پرواز مجدد، در حالی که کنترل‌کننده‌ها در مورد مدارهای ارتباطی که در پخش عمومی وب پخش نمی‌شدند صحبت می‌کردند، مکث کرد.

او گفت: «تیم‌ها هنوز به همه چیز نگاه می‌کنند، بنابراین شما این را در زمان واقعی دریافت می‌کنید که من شروع به دیدن آن می‌کنم،» و سپس مکث دیگری انجام شد. بنابراین ما هنوز مدار را رها نمی کنیم.»

او توضیح داد موتوری که خاموش شد، یکی از سه موتور بهینه شده خلاء بود که برای بقیه ماموریت استفاده نمی شد. اگر موتورهای دیگر سالم بودند، کنترل‌کننده‌ها می‌توانستند با ادامه پرواز موافقت کنند، از جمله انجام یک درج مدار.

حدود ده دقیقه بعد، هوت با خبرهای خوب بازگشت. او اعلام کرد: “بسیار خوب، پس ممنوعیت خروجی/مدار به پایان رسیده است و ما به مدار می رویم.” سپس یک موتور رپتور به مدت 19 ثانیه شلیک کرد و استارشیپ را در مداری تقریباً دایره ای در ارتفاع حدود 275 کیلومتری قرار داد.

پس از استقرار محموله، 26 ماهواره Starlink V3 به آرامی از محفظه بار استارشیپ رها شدند. اسپیس ایکس مدت کوتاهی پس از تکمیل استقرار نیم ساعته اعلام کرد که همه 26 ماهواره عملیاتی هستند و از طریق پیوندهای لیزری با زمین و سایر ماهواره های Starlink تماس برقرار می کنند.

برنامه اولیه برای پرواز 14 این بود که استارشیپ حدود 6 دور به دور زمین بچرخد، دوباره وارد اقیانوس آرام جنوبی شود و تقریباً ده ساعت پس از بلند شدن، در اقیانوس آرام جنوبی در سواحل شیلی فرود آید. در عوض، اسپیس ایکس تصمیم گرفت این ماموریت را زودتر به پایان برساند و پس از کمتر از دو گردش در مدار با یک سقوط در شمال اقیانوس آرام در چند صد کیلومتری شمال هاوایی به پایان رسید. ورود مجدد شبیه به پروازهای زیرمداری قبلی بود، با این که سفینه قبل از واژگونی و انفجار یک صدای “نرم” ایجاد می کرد.

اسپیس ایکس در خلاصه ماموریتی که بعداً در روز منتشر شد، گفت: «بدون احتیاط فراوان، با توجه به مشکل موتوری که در هنگام بلند شدن هواپیما تجربه شد، تیم کنترل پرواز تصمیم گرفت مدت زمان سپری شده در مدار را محدود کند و اقدام به خارج کردن استارشیپ به محل فرود در اقیانوس آرام شمالی کرد.»

در حالی که ماسک با رسیدن اولین فالکون 1 به مدار غرق شده بود، در مورد اولین کشتی ستاره ای آرام تر به نظر می رسید. “اولین پرواز مداری سفینه با موفقیت انجام شد!” او در X، سایت رسانه‌های اجتماعی که اکنون بخشی از SpaceX است، پست گذاشت، اما به نظر نمی‌رسید که به نقطه عطف آن توجه کند و به همان اندازه درباره پیشرفت‌های هوش مصنوعی شرکت پست‌هایی منتشر کرد که درباره Starship.

حالا دوباره و دوباره این کار را انجام دهید

با توجه به اینکه SpaceX اکنون نشان می‌دهد که Starship می‌تواند به مدار برسد و محموله‌ها را تحویل دهد، اکنون زمان آن رسیده است که شرکت نشان دهد که چه چیزی این وسیله را متمایز می‌کند: بازیابی و استفاده مجدد از هر دو مرحله.

قبل از پرتاب، ماسک گفت که ماموریت بعدی، پرواز 15، می تواند اولین ماموریتی باشد که نه تنها تقویت کننده Super Heavy را – که اسپیس ایکس در ماموریت های قبلی نزدیک به دو سال قبل انجام داده است – بلکه مرحله بالایی را نیز بازیابی می کند.

ایلان ماسک، مدیر عامل اسپیس ایکس، در نشستی در اوایل ماه جاری در مورد پرواز 14 گفت: “اگر این پرواز به خوبی انجام شود، پس با پرواز 15 سعی خواهیم کرد کشتی را بگیریم.” کشتی، مانند تقویت کننده، توسط یک پرتابگر در پایگاه استار بیس برداشته می شود.

او مطمئن به نظر می رسید که این کار می تواند انجام شود. در پرواز 13 در ماه ژوئیه، هواپیما درست در اقیانوس هند سقوط کرد و پس از واژگونی دست نخورده باقی ماند. اسپیس ایکس هفته ها را صرف بازیابی سفینه کرد و آن را بر روی یک کشتی حمل و نقل بار کرد که در حال حاضر به سمت تگزاس در حال بازگشت است.

او درباره سقوط پرواز شماره 13 در اقیانوس هند گفت که “اگر برجی در آن مکان وجود داشت، کشتی را می گرفت.” او به اسپیس ایکس شانس 50 تا 60 درصدی را برای گرفتن سفینه در پرواز بعدی داد.

با این حال، یک سوال این است که آیا این پرواز به اندازه کافی برای بازیابی کشتی در Starbase خوب انجام شد یا خیر. علاوه بر خاموش شدن زودهنگام کشتی Raptor، یکی از 33 رپتور در Super Heavy در هنگام صعود خاموش شد و دومی به دلیل سوختگی و فرود بوست بک دوباره مشتعل نشد. این بر ماموریت تأثیری نداشت – سوپر هوی همانطور که برنامه ریزی شده بود یک سقوط کنترل شده در خلیج مکزیک انجام داد – اما نقص موتور رپتور در چندین پرواز آزمایشی استارشیپ مشکل ساز شد.

ماسک در اوایل این ماه گفت که در درجه اول نگران توانایی استارشیپ برای دست نخورده ماندن در هنگام ورود مجدد است، زیرا برای بازگشت به Starbase، دوباره از روی زمین وارد می شود. او گفت: “چیزی که ما بیشتر نگران آن هستیم این است که اگر کشتی در خشکی شکسته شود و زباله ها روی مردم بیفتد، محبوبیت ما خیلی سریع کاهش می یابد.”

شایان ذکر است، ماسک در اوایل آگوست در یک تماس درآمدی اسپیس ایکس گفت که پرواز 14 اولین پروازی خواهد بود که برای بازگشت به Starbase برای مرحله بالایی تلاش می کند. او گفت: «من می‌توانم بگویم اوضاع خیلی خوب به نظر می‌رسد و بنابراین، با فرض اینکه تأییدیه نظارتی برای آن دریافت کنیم، سعی می‌کنیم کشتی برج را در پرواز بعدی که به طور آزمایشی برای پایان این ماه برنامه‌ریزی شده است، بگیریم.»

با این حال، در اواخر ماه، او این برنامه ها را کاهش داد و گفت که تصرف کشتی “در چند ماه” برنامه ریزی شده است. تا آن زمان، پرتاب پرواز 14 نیز از اواخر آگوست تا اواسط سپتامبر انجام شد، قبل از اینکه دوباره تا پایان ماه به عقب کشیده شود.

یک Starship و Super Heavy بازیابی شده‌اند، پس از آن SpaceX باید نشان دهد که می‌توانند مجدداً و به سرعت مستقر شوند. ماسک در اجلاس All-In Summit با هدف «قابل استفاده مجدد کامل با پرواز مجدد سریع» در سال 2027 گفت: «یا در پایان سال جاری یا به احتمال زیاد اوایل سال آینده، کشتی را مجدداً اجرا خواهیم کرد و تقویت کننده را مجدداً اجرا خواهیم کرد».

این برای جاه طلبی های SpaceX حیاتی است. اسپیس ایکس روی استارشیپ حساب می‌کند تا نسل بعدی ماهواره‌های استارلینک را با ظرفیتی بیشتر از ماهواره‌های کوچک استارلینک V2 که امروز توسط فالکون 9 به فضا پرتاب کرد، آغاز کند. ماه گذشته، SpaceX به طور ناگهانی به پرتاب فالکون 9 استارلینک از فلوریدا به عنوان بخشی از این انتقال پایان داد، اگرچه همچنان به پرتاب آنها از پایگاه نیروی فضایی وندنبرگ در کالیفرنیا ادامه می‌دهد. Starship همچنین برای ماهواره های مداری مرکز داده این شرکت که قصد دارد سال آینده پرتاب کند، مورد نیاز است.

در حالی که اسپیس ایکس دو سایت پرتاب استارشیپ در تگزاس و سه سایت در حال ساخت در فلوریدا دارد، این شرکت به فکر بزرگ‌تری است. او ماه گذشته برنامه‌هایی را برای Starbase Louisiana، یک فرودگاه فضایی عظیم در ساحل خلیج فارس اعلام کرد که در نهایت می‌تواند شامل 10 پد و زیرساخت پشتیبانی باشد.

گوین شاتول، رئیس اسپیس ایکس، در مراسمی که فرودگاه فضایی را اعلام کرد، گفت: با شروع یک طراحی تمیز، قصد داریم یک فرودگاه فضایی خودپایدار با تولید سوخت، تولید برق، قابلیت‌های حمل و نقل در اعماق دریا، امکانات پردازش خودرو و احتمالاً فرودگاه بسازیم.

مقامات ایالتی لوئیزیانا گفتند که اسپیس ایکس 100 میلیارد دلار در Starbase لوئیزیانا سرمایه گذاری خواهد کرد که بسیار بیشتر از هزینه ای است که این شرکت تاکنون برای توسعه استارشیپ به طور کلی هزینه کرده است، اما جزئیاتی از نحوه هزینه کردن این پول و یا در چه دوره ای را فاش نکردند. اولین پرتاب از لوئیزیانا ممکن است در اوایل سال 2029 انجام شود.

ناسا همچنین منتظر پروازهای معمولی استارشیپ است. سفینه فضایی بخش مرکزی تلاش برای اکتشاف ماه آرتمیس است، اما تاخیر در توسعه استارشیپ تردیدهایی را در مورد اینکه آیا این وسیله نقلیه برای پشتیبانی از یک ماموریت فرود ماه در سال 2028 آماده است یا خیر، ایجاد کرده است و ناسا را ملزم می کند تا به ماه آبی Blue Origin مراجعه کند (به “Artemis 3 Takes Shape”، The Space Review, 2026، مراجعه کنید.

این شامل نمایشی از انتقال سوخت برودتی در فضا از یک کشتی ستاره ای به کشتی دیگر است که مدت ها در انتظار آن بودیم، یک فناوری کلیدی که هر ماموریت کشتی ستاره ای را فراتر از مدار پایین زمین امکان پذیر می کند. در حالی که اسپیس ایکس انتقال بین تانک های داخل استارشیپ را در پرواز زیر مداری آزمایش می کند، انتقال کشتی به کشتی به قابلیت مداری نیاز دارد.

جارد آیزاکمن، مدیر ناسا، در مصاحبه ای در یکی از رویدادهای موسسه رهبری وال استریت ژورنال در اوایل این ماه، این فناوری را “تغییر دهنده بازی برای رقابت آمریکا در فضا” نامید. او انتظار دارد که این تظاهرات “خیلی زود در سال 2027، شاید در پایان سال جاری” برگزار شود.

خود ناسا جزئیات کمی در مورد توسعه نسخه فرود Starship روی ماه یا سایر قابلیت‌های مورد نیاز Artemis از ژوئن ارائه کرده است، اگرچه ایزاکمن هفته گذشته در یادداشتی به مقامات آژانس گفت که آماده‌سازی ماموریت Artemis 3 LEO، شامل Starship و Blue Moon، حدود سه ماه از برنامه عقب‌تر است. در اوایل اکتبر وعده “به روز رسانی شتاب آرتمیس” را داده بود.

اولین پرواز مداری استارشیپ 18 سال پس از یک روز پس از رسیدن اولین فالکون 1 به مدار انجام شد، اما ده سال و یک روز پس از یک نقطه عطف دیگر نیز رخ داد: سخنرانی ماسک در کنگره بین المللی فضانوردی در گوادالاخارا، مکزیک، جایی که او از چیزی که در آن زمان به عنوان سیستم حمل و نقل بین سیاره ای شناخته می شد، پرده برداری کرد. 3، 2026)

بسیاری از جزئیات فنی این وسیله نقلیه از آن زمان به همراه نام آن تغییر کرده است، اما خطوط کلی ارائه شده توسط ماسک در آن زمان در Starship امروزه وجود دارد: قابلیت استفاده مجدد کامل، استفاده از متان به عنوان سوخت و انتقال سوخت به فضا. در آن زمان، او پیش بینی کرد که این وسیله نقلیه به کانون مرکزی اسپیس ایکس تبدیل شود و این شرکت ۱۰ میلیارد دلار برای توسعه آن سرمایه گذاری کند. (SpaceX بیش از 15 میلیارد دلار برای Starship هزینه کرده است، این شرکت در یک پرونده به عنوان بخشی از عرضه اولیه عمومی خود در اوایل سال جاری فاش کرد.)

در آن زمان، او گفت که این وسیله نقلیه می تواند تا اوایل سال 2020 آماده شود و اولین ماموریت به مریخ در اواسط سال 2020 انجام شود. اما او حتی در آن زمان نیز شهرت خود را برای تعیین و سپس از دست دادن ضرب‌الاجل‌ها تصدیق کرد: “من در این کارها بهترین نیستم.”

ده سال بعد، استارشیپ بالاخره محموله‌های محموله‌ای را به مدار تحویل داد. اکنون زمان آن رسیده است که این وسیله نقلیه به وعده قابلیت استفاده مجدد سریع، چیزی که سرمایه گذاران و شرکای شرکت خواستار آن بوده اند، عمل کند.

جف فاوست (jeff@thespacereview.com) سردبیر و ناشر The Space Review و نویسنده ارشد در SpaceNews است. او همچنین وب سایت Spacetoday.net را اداره می کند. دیدگاه ها و نظرات بیان شده در این مقاله صرفاً متعلق به نویسنده است.

توجه: اکنون در حال تعدیل نظرات هستیم. در ارسال نظرات تاخیر وجود خواهد داشت و هیچ تضمینی برای ارسال تمامی نظرات ارسالی وجود ندارد.