ماهواره ها بمب افکن منحصر به فرد را در مرکز آزمایش پرواز رامنسکوی شوروی (قسمت 1) ردیابی می کنند

توسط Duane A. Day و Harry Stranger
دوشنبه 12 اکتبر 2026

در دسامبر 1958 صفحات هفته هوانوردی مملو از نثرهای نفسگیر درباره یک هواپیمای جدید شگفت انگیز بود. به گفته خبرنگاری که برای این مجله می نویسد، یک هواپیمای فوق محرمانه و بسیار مدرن با سرعت بالا توسط ناظران متعدد در حال پرواز مشاهده شده است. هیچ تایید رسمی در مورد وجود آن وجود نداشت، اما به وضوح از آن نوع هواپیمای بسیار پیشرفته ای بود که دولت نمی خواست کسی از آن مطلع شود. این مقاله با تصویر یک هنرمند از یک کاردستی شیک و عجیب همراه بود.

نقشه ای از M-50 که در شماره دسامبر 1958 ظاهر شد هفته هوانوردی.(اعتبار: هفته هوانوردی و فناوری فضایی)

هفته هوانوردی (هنوز نه”&فناوری های فضایی“) سرمقاله و مقاله ای در مورد هواپیمای فوق سری منتشر کرد. (“بمب افکن هسته ای آزمایشی شوروی”، 1 دسامبر 1958، ص 27). خود مقاله معتبر به نظر می رسید: “یک بمب افکن هسته ای در حال آزمایش های پروازی در اتحاد جماهیر شوروی است. این هواپیما که حدود شش ماه پیش تکمیل شد، حداقل دو ماه است که در منطقه مسکو پرواز می کند. این هواپیما هم در حال پرواز و هم روی زمین توسط طیف گسترده ای از ناظران خارجی از کشورهای کمونیستی و غیر کمونیستی مشاهده شده است.” در ادامه این مقاله آمده است: «هواپیمای شوروی یک طرح اولیه برای انجام یک ماموریت نظامی به عنوان سامانه هشدار مداوم هوابرد و سکوی پرتاب موشک است.

حتی یک مدل کودک از “بمب افکن هسته ای” وجود داشت. در واقع، M-50 دارای نیروی محرکه معمولی است و اشکالات طراحی زیادی دارد. (اعتبار: شفق قطبی)

مجله در مورد یک بمب افکن جدید شوروی نتیجه گیری می کرد. انرژی هسته ای نداشت. این تنها چند سال پس از به اصطلاح «شکاف بمب‌افکن» بود، که نمونه‌ای اولیه از هیستری نظامی جنگ سرد بود که در آن تخمین‌ها از توانایی نظامی شوروی فراتر از واقعیت بود. هفته هوانوردی در حال تلاش برای راه اندازی یک گروه جدید بود. اما کار نکرد. و برای دهه بعد، ماهواره های اطلاعاتی آمریکا هواپیمای جدید را ردیابی کردند، اما با پرواز بر فراز آن و عکسبرداری از مرکز آزمایش پرواز، به سرعت مشخص شد که روس ها حتی تعداد انگشت شماری از آنها را نمی ساختند.

شناسایی اولیه از روی زمین

سیا به تحولات بمب افکن های شوروی در اواخر دهه 1950 قبل از طلوع اطلاعات ماهواره ای توجه کرد، عمدتاً با نظارت بر فرودگاه های شوروی و حریم هوایی اطراف آنها با کمک ناظران در مسکو. گزارش های محرمانه نشان می دهد که تحلیلگران اطلاعاتی یک بمب افکن جدید شوروی را در نزدیکی مسکو در سال 1958 مشاهده کردند، اما ظاهراً چندان تحت تأثیر قرار نگرفتند. در یادداشت محرمانه هوانوردی دوربرد سیا به تاریخ 23 دسامبر 1958 آمده بود که هواپیمای جدیدی که سیا آن را “مرز” نامیده بود، در حال پرواز مشاهده شده است. وی افزود: “مشاهدات هواپیمای جدید باندر نشان می دهد که ممکن است کاوشگر سوخت گیری هوابرد داشته باشد.” سیا معتقد است که “Bounder” به فرودگاه های رامنسکوئه و فیلی در خارج از مسکو متصل است.

کمی بیش از شش ماه بعد، گزارش سیا در تاریخ 2 ژوئن 1959 در مورد تولید هواپیمای شوروی بیان کرد که Bounder برای اولین بار در اوت 1958 در مسکو مشاهده شد. اعتقاد بر این بود که “به طور بالقوه مافوق صوت است و می تواند به عنوان حاملی برای موشک(های) هوا به سطح در نظر گرفته شود. در پیکربندی فعلی خود، سیا به این نتیجه رسید که “اگر اتحاد جماهیر شوروی تصمیم به تولید این نمونه اولیه در پیکربندی کنونی خود بگیرد، احتمالاً یک بمب افکن میان برد و از نظر برد قابل مقایسه با Badger خواهد بود تا گاومیش کوهان دار امریکایی یا خرس.” بنابراین، برخلاف “تعداد گسترده ای از ناظران خارجی از کشورهای کمونیستی و غیر کمونیستی”، تا اواسط سال 1959، سیا این هواپیما را هسته ای تلقی نکرد، حتی مطمئن نبود که آیا این هواپیما مافوق صوت است یا نه، و مطمئناً هواپیمای دوربرد نیست. هفته هوانوردی نفس نفس زده اعلام کرده بود.

شوروی هواپیمای M-50 Myasishchev را تعیین کرد. این یک نمونه اولیه بمب افکن استراتژیک مافوق صوت شوروی با چهار موتور جت بود که هرگز وارد خدمت نشد. M-50 توسط دفتر طراحی Myasishchev ساخته شد. ناتو نام هایی را که با حرف “B” شروع می شود برای بمب افکن های شوروی به کار می برد: Bear، Badger، Bison و غیره که معمولاً با حروف بزرگ نوشته می شوند.

اتحاد جماهیر شوروی تنها سه هواپیمای ام-50 ساخت که تنها یکی از آنها پرواز کرد. چهار موتور در غلاف نصب شده بودند که دو موتور زیر بال و دو موتور دیگر در نوک بال نصب شده بودند. هواپیمای دوم M-52 بود و موتور متفاوتی داشت. همچنین کابین عریض‌تری داشت و خلبان‌ها در کنار هم نشسته بودند نه روبروی یکدیگر. M-52 در فرودگاه فیلی در خارج از مسکو ظاهر شد، اما هرگز بلند نشد. شوروی همچنین نسخه بدون سرنشین موشک کروز M-51 را توسعه داد.

در این مدت هیچ پرواز شناسایی U-2 بر فراز مسکو انجام نشد، اگرچه سیا ممکن است تصاویری از هواپیماها را از زمین دریافت کرده باشد. در اوت 1960، ایالات متحده پرواز ماهواره های شناسایی را آغاز کرد و در سال های بعد، هنگامی که آنها بر فراز فرودگاه های شوروی و تأسیسات تولید هواپیما به پرواز در آمدند، چیزی بیش از این سه هواپیما عکاسی نکردند. در 9 ژوئیه 1961، M-50 در پرواز روز هوانوردی شوروی، تنها حضور عمومی آن، شرکت کرد.

اگرچه M-50 دارای انرژی هسته ای نبود، اتحاد جماهیر شوروی یک نمایشگر قدرت هسته ای را آزمایش کرد، درست همانطور که ایالات متحده با پروژه Convair NB-36H انجام داده بود. هواپیمای شوروی بر اساس Tu-95 Bear ساخته شد و توپولف Tu-95LAL را نامگذاری کرد. این یک بستر آزمایشی برای آزمایش اثربخشی محافظ رآکتور هسته ای بود. دفتر طراحی توپولف رقیب میاشچف بود.

فرودگاه وسیع خارج از مسکو که سیا آن را رامنسکویه و روس ها ژوکوفسکی نامیدند، جایی بود که هواپیماهای شوروی در آن آزمایش می شدند. این پایگاه معادل پایگاه نیروی هوایی ادواردز در کالیفرنیا بود. هواپیماهای جدید اغلب در اینجا ابتدا توسط ماهواره های شناسایی ایالات متحده مشاهده می شوند. (اعتبار: هری استرنجر)

نظارت بر رامنسکوئه

سرویس های اطلاعاتی ایالات متحده در حال رصد M-50 و مشتقات آن هستند. چندین ماهواره شناسایی، یک پایگاه هوایی در خارج از مسکو را که روس ها ژوکوفسکی نامیده اند، پس از حومه ای نزدیک به تصرف خود درآوردند. اما در طول جنگ سرد، سیا آن را به نام یکی دیگر از حومه های مسکو به نام رامنسکویه نامید. این پایگاه که به طور رسمی به عنوان موسسه تحقیقات پرواز (یا LII) شناخته می شود، معادل شوروی پایگاه معروف نیروی هوایی ادواردز در کالیفرنیا است. گزارش های اطلاعاتی آمریکا واضح بود: “رامنسکویه مهم ترین مرکز آزمایش پرواز در اتحاد جماهیر شوروی است. همه آخرین هواپیماهای در حال توسعه معمولا در این پایگاه آزمایش می شوند.” تا اکتبر 1965، رامنسکویه دو باند داشت، یکی 17000 در 350 فوت (5180 در 107 متر) و دیگری 8200 در 280 فوت (2500 در 85 متر). در طول بسیاری از پروازهای ماهواره‌ای در اواسط دهه 1960، تنها یک هواپیمای باندر در حین عبور ماهواره‌ای قابل مشاهده بود و تعداد زیادی هواپیمای دیگر در اطراف فرودگاه پراکنده بودند.

این نقشه سیا دو حومه مسکو را در نزدیکی فرودگاه نشان می دهد. اگرچه سیا این فرودگاه را رامنسکویه می نامد، اما روس ها آن را ژوکوفسکی می نامند. (اعتبار: سیا)

تعداد زیادی هواپیمای شوروی، بزرگ و کوچک، در رامنسکویه در طول هر پرواز یک ماهواره شناسایی تا زمانی که آسمان از ابر پاک بود، دیده می‌شد و مترجمان عکس همیشه به دنبال هواپیماهای جدید بودند. M-50 با چهار موتور جت متمایز خود، اساساً منحصر به فرد و در نوع خود بی نظیر بود. از سال 1963، M-50 در منطقه Myasishchev در پایگاه عکسبرداری شده است. مترجمان عکس آمریکایی می توانند سازندگان هواپیماهای جدید شوروی را از چند طریق شناسایی کنند. یکی این بود که آنها برای اولین بار در کدام منطقه از رامنسکویه ظاهر شدند. دیگری سبک طراحی کلی آنهاست: طراحان مختلف هواپیماهایی ساخته اند که ظاهری مشابه دارند، که در مورد شرکت های هواپیمایی آمریکایی نیز صادق است. تا سال 1963، M-50 هر بار که از آن عکس گرفته می شد، در همان مکان باقی می ماند، که نشانه ای از این بود که دیگر پرواز نمی کرد. M-52 در فیلی فیلمبرداری شد.

هواپیماهای جدید اغلب توسط ماهواره های آمریکایی در Ramenskoe قبل از ظاهر شدن در جاهای دیگر عکسبرداری می شدند، مانند رهگیر Yak-28-64، که برای اولین بار در اواسط دهه 1960 در آنجا مشاهده شد. این نقاشی از یک تصویر ماهواره ای ساخته شده است. (اعتبار: سیا)

Ramenskoye یک محیط غنی از هدف برای مترجمان عکس آمریکایی در دهه 1960 بود. در ماه می 1966، یک “هواپیمای نسل جدید احتمالی” در فرودگاه شناسایی شد. این چهارمین نوع هواپیمای نسل جدید بود که از اکتبر 1965 در عکس های ماهواره ای در فرودگاه رامنسکویه یا نووسیبیرسک مشاهده شد.

در ژوئیه 1966، یک ماهواره آمریکایی “هواپیمای نسل جدید بال دلتا” را در Ramenskoye مشاهده کرد. “هواپیما نسل جدید” دیگری نیز در همان زمان در Ramenskoe مشاهده شد. این یک هواپیما با بال جارو شده بود، نه یک بال دلتا. همچنین به نظر می رسد که دارای دو موتور و همچنین غلاف بال باشد.

سوخوی Su-15 یک رهگیر بود که اولین بار توسط یک ماهواره آمریکایی در رامنسکو در اواسط دهه 1960 مشاهده شد. این نقاشی از یک تصویر ماهواره ای ساخته شده است. Su-15 در دهه 1990 به تولید و خدمت رسید. (اعتبار: سیا)

تا اوایل ژوئن 1967، در مجموع شش جنگنده نسل جدید در رامنسکوئه مشاهده شد که دو مورد از آنها برای اولین بار شناسایی شدند. در پایان ژوئیه 1968، چهار هواپیمای جدید که ظاهراً در نمایشگاه هوایی مسکو نمایش داده نشده بودند، در رامنسکویه در عکسبرداری ماهواره ای شناسایی شدند. اینها عبارت بودند از:

• RAM A اولین بار در می 1966 مشاهده شد
• RAM B اولین بار در می 1966 مشاهده شد
• RAM D اولین بار در می 1967 مشاهده شد
• NOVO A اولین بار در آوریل 1966 مشاهده شد

RAM A به عنوان موتور آزمایشی احتمالی برای حمل و نقل مافوق صوت Tu-144 شوروی ارزیابی شد. Concorde بریتانیایی-فرانسوی تولید خود را در اوایل سال 1965 آغاز کرد و اولین بار در سال 1969 پرواز کرد و Tu-144 بعداً لقب “کنکورد” را به خود اختصاص داد.

RAM B و احتمالا RAM C هواپیماهایی بودند که در تابستان 1966 مشاهده شد. هواپیمای بال جارو احتمالاً Yak-28-64 بود که برای رقابت با سوخوی Su-15، هواپیمای بال دلتا که در همان زمان در Ramenskoye/Zhukovsky ظاهر شد، اما چندین سال به عنوان نمونه اولیه پرواز می کرد، توسعه یافت. Su-15 موفق تر بود و برای تولید به عنوان یک رهگیر مافوق صوت دو جت تایید شد که تا دهه 1990 کار می کرد. این احتمال وجود دارد که یکی از این هواپیماها قبلاً توسط ماهواره ضبط شده بود اما تا زمانی که تصاویر بهتری در دسترس قرار نگرفتند شناسایی نشد.

فیلی یکی دیگر از فرودگاه های خارج از مسکو بود. در آنجا، هواپیمای M-52 توسط یک ماهواره آمریکایی عکسبرداری شد. (اعتبار: هری استرنجر)

M-50 به سرعت در حال ناپدید شدن است

با تنها تعداد کمی از M-50 ساخته شده، CIA ظاهراً Bounder را یک تهدید نمی دانست. در نوامبر 1969، سیا گزارش مختصری در مورد سه M-50 تهیه کرد و اشاره کرد که هر سه از اواخر سال 1967 منتقل شده بودند.

هواپیمای M-52 نسخه اصلاح شده M-50 است. در حدود سال 1963 در فرودگاه فیلی نزدیک مسکو ظاهر شد، اما هرگز پرواز نکرد. سالها بعد، تا حدی برچیده شد و از طریق زمین به رامنسکویه منتقل شد. (اعتبار: هری استرنجر)

“دومین هواپیمای باندر که از مارس 1963 در فرودگاه مسکو/فیلی بود، اکنون در منطقه میاسیشچف رامنسکوئه است. در عکس زمینی سپتامبر 1967 در فیلی جدا شد و در عکس ماهواره ای نوامبر 1967 در آنجا حضور نداشت. در ژوئن 1968 در رامنسکوئه ظاهر شد و هنوز در اکتبر 1968 آنجا بود.”

M-52 در اواخر دهه 1960 به رامنسکویه منتقل شد. در اینجا در سال 1971 عکس گرفته شده است (اعتبار: هری استرنجر)

“در مارس 1968، بقایای سومین باندر (بیشتر بخش بال و بدنه عقب) احتمالاً از آشیانه ای در منطقه میاسیشچف رامنسکوئه به منطقه آزمایش سازه/منطقه متروکه ای که اکنون در آن هستند منتقل شد. احتمالاً جابجایی این باندر سوم با ورود نفر دوم از فیلی ضروری بوده است.”

M-52 در سال 1974 و 1979 در Ramenskoe عکس گرفته شد. در آخرین عکسی که در سال 1980 گرفته شد، هواپیما از بین رفت. (اعتبار: هری استرنجر)

“از آنجایی که Bounder اکنون در منطقه Myasishchev Ramenskoye تحت چندین تغییر طراحی قرار گرفته است، در حالی که در فیلی است، به راحتی از Bounder منتقل شده از Ramenskoye به مسکو/Monino قابل تشخیص است. تغییرات عبارتند از: الف) ناسل های موتور کوتاه تر، B) حذف بخشی از لبه انتهایی هر بال، نوک بال در آن نقطه وصل شده است. د) لبه انتهایی تثبیت کننده عمودی ریخته گری.’

بمب افکن M-50 Bounder در نهایت در موزه Monino در خارج از مسکو به پایان رسید. در اینجا در سال 1973 عکس گرفته شده است (اعتبار: هری استرنجر)

M-50 در حال حاضر در موزه Monino در خارج از مسکو به نمایش گذاشته شده است. تعداد بیشماری از آن توسط گردشگران و ماهواره ها عکسبرداری شده است.

بعدی: رم ها و شاتل ها.

مطالعه بیشتر: یفیم گوردون و دیمیتری کومیساروف، Myasishchev M-50 و M-52 – اولین بمب افکن استراتژیک مافوق صوت شوروی، رمز، 2023

وب سایت هری استرنجر https://spacefromspace.com/ است. می توانید به روز Duane در zirconic1@cox.net دسترسی پیدا کنید.

توجه: اکنون در حال تعدیل نظرات هستیم. در ارسال نظرات تاخیر وجود خواهد داشت و هیچ تضمینی برای ارسال تمامی نظرات ارسالی وجود ندارد.